حدیث روز
حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وآله: کسی‌که قائم از فرزندان مرا انکار کند، پس همانا مرا انکار کرده است - مصدر کتاب منتخب الاثر تألیف آیت الله العظمی صافی قدس سره

یکشنبه, ۲۴ تیر , ۱۴۰۳ Sunday, 14 July , 2024 ساعت ×
احکام جعاله
۰۸ مهر ۱۳۹۵ - ۱۹:۱۳
احکام جعاله در توضیح المسائل حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی قدس سره
پ
پ

احکام جعاله

مسأله 2226. جعاله آن است که انسان قرار بگذارد در مقابل کاری که برای او انجام می‎دهند مال معینی بدهد، مثلاً بگوید هر کس گمشده مرا پیدا کند، ده تومان به او می‎دهم؛ و به کسی که این قرار را می‎گذارد جاعل، و به کسی که کار را انجام می‎دهد عامل می‎گویند، و فرق بین جعاله و این که کسی را برای کاری اجیر کنند، این است که در اجاره بعد از خواندن صیغه، اجیر باید عمل را انجام دهد و کسی هم که او را اجیر کرده اجرت را به او بدهکار می‎شود، ولی در جعاله اگر چه عامل، شخص معین باشد، عامل می‎تواند مشغول عمل نشود و تا عمل را انجام ندهد، جاعل بدهکار نمی‎شود.

مسأله 2227. جاعل باید بالغ و عاقل باشد، و از روی قصد و اختیار قرار داد کند، و شرعاً بتواند در مال خود تصرف نماید. بنابراین جعاله آدم سفیه -کسی که مال خود را در کارهای بیهوده مصرف می‎کند- و جعاله محجور نسبت به اموالی که شرعاً از تصرف در آن‌ها ممنوع است صحیح نیست.

مسأله 2228. کاری را که جاعل می‎گوید انجام دهند، باید حرام یا بی‎فایده یا از واجباتی که شرعاً لازم نیست مجاناً آورده شود، نباشد. پس اگر بگوید هر کس شراب بخورد یا در شب به جای تاریکی برود ده تومان به او می‎دهم، جعاله صحیح نیست.

مسأله 2229. اگر مالی را که قرار می‎گذارد بدهد معین کند، مثلاً بگوید: هر کس اسب مرا پیدا کند، این گندم را به او می‎دهم؛ لازم نیست بگوید آن گندم مال کجاست و قیمت آن چقدر است، ولی اگر مال را معین نکند، مثلاً بگوید: کسی که اسب مرا پیدا کند ده من گندم به او می‎دهم؛ باید خصوصیات آن را کاملاً معین نماید.

مسأله 2230. اگر جاعل مزد معینی برای کار قرار ندهد، مثلاً بگوید: هر کس بچه مرا پیدا کند پولی به او می‎دهم؛ و مقدار آن را معین نکند، جعاله صحیح نیست، ولی چنان‌چه کسی آن عمل را انجام دهد، باید مزد او را به مقداری که کار او در نظر مردم ارزش دارد بدهد.

مسأله 2231. اگر عامل پیش از قرار داد، کار را انجام داده باشد، یا بعد از قرارداد، به قصد این که پول نگیرد انجام دهد، حقی به مزد ندارد.

مسأله 2232. پیش از آن که عامل شروع به‌کار کند، جاعل می‎تواند جعاله را به هم بزند.

مسأله 2233. بعد از آن که عامل شروع به کار کرد، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند، اشکال دارد.

مسأله 2234. عامل می‎تواند عمل را ناتمام بگذارد، ولی اگر تمام‌نکردن عمل اسباب ضرر جاعل شود، باید آن را تمام نماید، مثلاً اگر کسی بگوید: هر کس چشم مرا عمل کند فلان مقدار به او می‌دهم؛ و دکتر جراحی شروع به عمل کند، چنان‌چه طوری باشد که اگر عمل را تمام نکند، چشم معیوب می‎شود، باید آن را تمام نماید، و در صورتی که ناتمام بگذارد، حقی به جاعل ندارد، و ضامن عیبی که حاصل می‎شود نیز می‎باشد.

مسأله 2235. اگر عامل کار را ناتمام بگذارد، چنان‌چه آن کار مثل پیدا کردن اسب است که تا تمام نشود، برای جاعل فایده ندارد، عامل نمی‎تواند چیزی مطالبه کند، و هم‌چنین است اگر جاعل مزد را برای تمام‌کردن عمل قرار بگذارد، مثلاً بگوید: هر کس لباس مرا بدوزد ده تومان به او می‎دهم؛ ولی اگر مقصودش این باشد که هر مقدار از عمل که انجام گیرد برای آن مقدار مزد بدهد، جاعل باید مزد مقداری را که انجام شده به عامل بدهد، اگر چه احتیاط این است که به طور مصالحه یکدیگر را راضی نمایند.

 

برای بازگشت به صفحه رساله بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

رساله توضیح المسائل حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (قدس سره)

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وبسایت منتشر خواهد شد.