نامه 3

محضر مرجع عاليقدر، حضرت آيت الله العظمي حاج شيخ لطف الله صافي (دام ظله الشريف)

با سلام!

با توجه به اينكه جنابعالي با بزرگان زيادي مأنوس بوده ايد، مستدعي است نصيحتي را كه راهگشاي سعادت دارين باشد، مرقوم فرماييد كه: «فَاِنَّ الذِّكْري تَنْفَعُ الْمُؤْمِنينَ.»¹

بسم الله الرّحمن الّرحيم

عالم و هر چه در آن است و همه حوادثي كه در آن واقع مي شود، گردش سال و گذشت عمر و شب و روز، زمين و آسمان، فقر و توانگري، تندرستي و بيماري، جواني و پيري، زندگي و مرگ، ذلت و عزت و هر چه را مي بينيم و پيدايش هر چيز و نشو و نماي آن و تغييراتي كه در آن پيدا مي شود، تا مرگ و فناي آن، همه پند و نصيحت است.

اگر نظر انسان، نظر عبرت باشد و از ظاهر دنيا، باطن آن را بشناسد، نگاهش به هر چيزي و هر پديده اي او را از جهات متعدد هشيار و بيدار مي سازد و در هر ذرّه اي از ذرّات عالمِ امكان و هر برگي از برگهاي درختان، ابوابي از معرفت و راههايي براي نيل به سعادت مي يابد; به شرط اينكه در زمره آنان باشد كه: «وَ يَتَفَكّروُنَ في خَلْقِ السَّماواتِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً»² در شأن آنها است و از مردماني كه وصف آنها «لَهُمْ قُلُوبٌ لايَفْقَهُونَ بِها وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لايُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ اذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها»³ است، نباشد.

بنابراين، كتاب تكوين ـ سراسرش و تمام ذرّاتش، كلمات، آيات و حروفش ـ پُر است از موعظه و نصيحت; به شرط اينكه، شخص، سواد خواندن آن و عقل فهم معاني آن را داشته باشد.

كتاب بزرگ وحي و تشريع قرآن مجيد نيز مثل همان كتاب تكوين، متضمّن هدايت، نصيحت و ارشاد است. هر چه انسان آن را بيشتر بخواند و در معاني آيات آن بيشتر تأمل كند، به مواعظ و نصايح بيش و بيشتر راهنمايي مي شود. شما در هر رشته اي نصيحت بخواهيد مي توانيد از اين كتاب اعظم آسماني دريافت كنيد.

اوصاف عبادالرّحمن را در سوره مباركه فرقان بخوانيد.

تعليمات اخلاقي و اجتماعي را در مثل سوره اسري، آيات 22 تا 39، قرائت كنيد. آيات بشارت و انذار آن، همه نصيحت و هشدار دهنده است. بيان اوصاف مؤمنين، اصحاب ميمنه، اصحاب يمين و اصحاب شمال، آموزنده و نصحيت است. قصص قرآن، سرگذشت انبيا و رجال الهي و سوء عاقبت كفّار، ارباب معاصي، فراعنه و جباران، پند و اندرز و هدايت به صراط مستقيم است; همه را بخوانيد و پيوسته تكرار كنيد و در مضامين آنها تأمل نماييد. در مثل اين آيات كريمه تأمل كنيد و سعي كنيد به حقيقت مفاد آنها برسيد: «تِلْكَ الدّارُ الاخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذينَ لايُريدُونَ عُلُوّاً فِي الاَرْضِ وَ لافَساداً وَ الْعاقِبةُ لِلْمُتَّقينَ»⁴، «وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ اَلحَيوةِ الدُّنْيا كَماء اَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشيماً تَذَرُوهُ الرِّياحُ وَ كانَ اللهُ عَلي كُلِّ شَيء مُقْتَدِراً»⁵ ، «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّة خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّة شَرّاً يَرَهُ»⁶، «وَ كَأَيِّنْ مِنْ آيَة فِي السَّماواتِ وَ الاَرْضِ يَمُرّونَ عَلَيْها وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضوُنَ»⁷، «كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنّات وَ عُيون وَ زُروع وَ مَقام كَريم وَ نَعْمَة كانُوا فيها فاكِهين»⁸، «أَفَرَأَيْتَ اِنْ مَتَّعْناهُمْ سِنينَ ثُمَّ جاءَهُمْ ماكانوا يُوعَدُونَ ما اَغْني عَنْهُمْ ما كانُوا يُمَتَّعُونَ».⁹

خلاصه، قرآن نوري است كه اگر از آن روشني طلب شود، همه تاريكيها را از ميان مي برد. اگر به زبان عربي، آشنايي نداريد، تفسير اين آيات را در تفاسير فارسي، مثل منهج الصادقين و تفسير ابوالفتوح رازي ، بخوانيد.

همراه با قرآن، مواعظ و نصايح رسول خدا، صلي الله عليه و آله، و مواعظ اميرالمؤمنين، عليه السلام، را در نهج البلاغه و كتابهاي ديگر، و نصايح ساير ائمه معصومين، عليهم السلام، را كه حاملان علوم قرآن و مفسران حقيقي كتاب خدا مي باشند، بخوانيد.

سعي كنيد در حدّي كه مي توانيد، حقوق برادران و خواهران ايماني را رعايت كنيد; براي قضاي حوايج مردم، خصوصاً طبقات ضعيف تلاش كنيد; حضور در جماعات و جلسات ديني و مذهبي را ترك نكنيد.

توفيق به نماز شب را بسيار مهم و مغتنم بدانيد و از ياد خدا در هر حال غافل نباشيد; شبهاي جمعه دعاي كميل و روزهاي آن، دعاي ندبه را بخوانيد.

سخت تر از آنچه شخص در امور مالي، از شريك و طرف معامله خود حساب مي خواهد، خودتان به دقت، به حساب كارهاي خودتان برسيد كه فرمودند: «لَيْسَ مِنّا مَنْ لَمْ يُحاسِبْ نَفْسَهُ في كُلِّ يَوْم فَاِنْ عَمِلَ حَسَناً اسْتَزادَاللهُ وَ اِنْ عَمِلَ سَيّئاً اسْتَغْفِرِاللهُ مِنْهُ و تابَ اِلَيْهِ»¹⁰ .

نيت خود را خالص كنيد و خود را به هيچ كس و هيچ چيز، جز خدا و ثواب خدا نفروشيد.

با حضرت بقية الله، قطب عالم امكان، ارواح العالمين له الفداء، ارتباط قلبي را مستمر بداريد. فراموش نكنيد كه رعيت آن حضرت و تحت ولايت آن حضرت هستيم. هر چه بتوانيم كارهاي خودمان را به حساب ايشان و خدمت به اهداف و مقاصد بلند ايشان، كه اعلاء كلمه اسلام و عزت مسلمين است، بگذاريم و همه دوستان، شيعيان و منتظران ظهور آن بزرگوار را صميمانه دوست بداريم.

اميد است سعادتمند باشيد و به مقامات عاليه، كه فقط با پيروي از اهل بيت، عليهم السلام، حاصل مي شود، نايل گرديد.

خداوند، شما و ما و همه مؤمنين را، از گرفتار شدن در دامهاي شياطين انسي و جنّي و اهل بِدَع، حفظ فرمايد.

اگر در مظان اجابت دعوات، حقير را از دعاي خير، مخصوصاً براي سلامتي ايمان، حسن عاقبت و توفيق فراموش ننماييد، بسيار متشكر خواهم بود.

والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته

لطف الله صافي

---

1 . ذاريات ، آيه 55 ; اندرز ، مؤمنان را سود دهد .
2 . آل عمران ، آيه 191 ; و در آفرينش آسمانها و زمين مي انديشند كه پروردگارا اين را بيهوده نيافريده اي !
3 . اعراف ، آيه 179 ; دلهايي دارند كه با آن در نمي يابند ، و ديدگاني دارند كه با آن نمي بينند ، و گوشهايي دارند كه با آن نمي شوند .
4 . قصص ، آيه 83 ; اين سراي آخرت است ، آن را براي كساني كه در روي زمين نمي خواهند سركشي و تبهكاري كنند ، مقرّر داشته ايم ، و سرانجام نيك، از آن پرهيزكاران است .
5 . كهف ، آيه 45 ; و براي آنان زندگي دنيوي را به آبي مثل بزن كه آن را از آسمان نازل كنيم و به آن گل و گياه زمين آميزد ، و سرانجام خرد و خوار شود كه بادها پراكنده اش كنند ، و خداوند بر هر كاري تواناست .
6 . زلزال ، آيات 7 و 8 ; پس هر كس همسنگ ذرّه اي، عمل خير انجام داده باشد ، ]پاداش[ آن را مي بيند و هر كس همسنگ ذرّه اي عمل ناشايست انجام داده باشد ، ]كيفر[ آن را مي بيند .
7 . يوسف ، آيه 105 ; و چه بسيار نشانه ]و مايه عبرت[ در آسمانها و زمين هست كه بر آن مي گذرند و هم آنان از آنها رويگردانند .
8 . دخان ، آيات 25 ، 26 ، 27 ; چه بسيار باغها و چشمه ساران از خود باقي گذاردند ، و ]نيز [كشتزارها و خانه هاي نيكو و نعمتي كه در آن خوش و خرّم بودند .
9 . شعرا ، آيات 205 ، 206 و 207 ; ملاحظه كن كه اگر سالها برخوردارشان سازيم ، پس از آنچه بيمشان داده ايم ، به سراغ آنان آيد ، آن برخورداريشان به كار آنان نيايد .
10 . كليني ، محمّد ; كافي ، ج 2 ، ص 453 .