برگرفته از کتاب شوق ديدار/ آيت الله کريمي جهرمي
ما در اينجا بعضي از آدابي را كه ظاهراً ذكر نشده يادآوري ميكنيم:
1. معرفت و شناخت شخص مزور ـ يعني امامي كه زيارت كننده به زيارتش آمده ـ و اين عمدة شرايط، حالات و آداب زائر است و مقصود آن است كه انسان، صاحب آن قبر شريف را امام مفترض الطاعه و شاهد و ناظر اعمال خود بداند.
2. شناخت آن مكان مقدس و حرم مطهر؛ يعني بداند كه اين بقعة منور از بيوت الله است كه خداوند متعال در قرآن كريم ميفرمايد:
في بيوت اذن الله ان ترفع و يذكر فيها اسمه يسبح له فيها بالغدو والآصال رجال لا تلهيهم تجارة ولابيع عن ذكر الله...
در خانههايي كه خداوند اذن در رفعت آن داد؛ خانههايي كه نام خدا در آنها برده ميشود و صبح و شام در آن تسبيح خدا ميكنند مرداني كه نه تجارت و نه معاملهاي آنان را از ياد خدا و... باز نميدارد.
و در يكي از اذن دخولها ميخوانيم:
اللهم اِنّ هذه بقعة طهرتها و عقوة شرفتها و معالم زكيتها حيث اظهرت فيها أدلّة التوحيد و اشباح العرش المجيد
خداوندا! به تحقيق اين بقعهاي است كه پاكيزهاش كردي و آستاني است كه بدان شرف دادي و جايگاههايي است كه پاكش داشتي كه ادلة توحيد و نمونههاي عرش مجيد را در آن ظاهر گردانيدي.
3. سخنهاي عَبَث و بيهوده و حرف هاي بيفايده را ترك كند؛ زيرا اين مكان مقدس بيت الله است و بيت النبي صلي الله عليه و آله و بيت خاندان پيغمبر است. زائر در اين حرمهاي مطهر در محضر شريف و مقدس امام معصوم سلام الله عليه قرار دارد و با حجت بالغة الهي مواجه و روبرو ميباشد؛ بنابراين بايد حد اعلاي احترام و اكرام نسبت به آن حرمهاي مطهر را رعايت كرد.
4. از آداب زيارت اين است كه انسان كفش خود را در محدودة حرم بلكه نزديكيهاي آن از پا درآورد؛ اين مطلبي است كه از قرآن كريم استفاده ميشود آنجا كه داستان حضرت موسي و رفتن او به كوه طور را بيان ميكند ميفرمايد:
فاخلع نعليك انك بالواد المقدس طوي
پس اي موسي! كفشهاي خود را بيرون آر كه تو در سرزمين مقدس (طوي) هستي.
حرم منوّر امامان معصوم عليهمالسلام از وادي مقدس طوي و كوه طور كمتر نيست؛ حرم مولايمان حضرت امير المؤمنين عليهالسلام و فرزندان پاك او اگر بالاتر از وادي طور نباشد كمتر نيست از اين رو بايد از حول و حوش ضريح مطهر و بقعة مبارك آن عزيزان پاي را برهنه ساخت.
البته اين مطلب در مورد اماماني كه بقعه و بارگاه دارند مراعات ميشود بلكه گاهي بعضي افراد ازمنزلي كه در مشهد در آن فرود آمده بودند پا را برهنه كرده و مسافت زيادي را ميپيمودند ولي در مورد قبور مطهر چهار امام بزرگوار مدفون در بقيع چنين نيست بلكه با كفش در حرم آن عزيزان خدا وارد ميشوند و احياناً تا نزديكيهاي قبورمنوره همچنان با كفشاند و پوشش پاي خود را بيرون نميآورند.
بايد توجه داشت كه هر چند در اطراف و نواحي قبور اين چهار امام بزرگوار، فرش و وسائلي نيست؛ جدار و ضريحي به چشم نميخورد و روضه و بارگاهي نيست؛ زيرا گنبد و بارگاه آن انوار طيبه به دست وهّابيون و سلفيهاي از خدا بيخبر ويران شده است ولي شرط حرم، فرش و وسائل و ابزار فراوان و با شكوه نيست؛ پس بايد حرمت حريم آن بزرگواران را نگاه داشت.
5. در آن حرمهاي مطهر و بقعههاي شريف صدا را بلند نکنند؛ زيرا اين حرمهاي مطهر مثل خانه و مرقد پيامبر است كه خدا دربارة آن ميفرمايد:
لا ترفعوا اصواتكم فوق صوت النبي
صداي خود را بالاتر از صداي پيامبر نگيريد.
چون انوار طيبة امامان، اوصياي آن بزرگوار و پارههاي تن آن حضرت هستند حكمي كه در مورد آن حضرت است دربارة آنان نيز جريان دارد. آن عزيزان خدا، حاضر و ناظرند؛ بنابراين نبايد در حضور ايشان صدا را بلند كرد كه اين خود سوء ادب و خلاف اخلاق فاضله است و نوعي بيحرمتي نسبت به آن ذوات مقدسه و انوار قدسيه به حساب ميآيد.
بنابراين بايد صداي خود را چه در مقام خواندن اذن دخول و زيارت و چه به هنگام دعا و مناجات و اذكار مقدس و تلاوت قرآن، پايين آورد.
ادامه دارد...