پناه بر خدا

اهانت به مقام مقدس پيغمبر ـ‎صلّي‎الله عليه و آله وسلّم‎ـ از اين بالاتر نمي‎شود كه كسي صريحاً يا به كنايه بگويد: شمشير او به دست اين افراد بود، يعني اين افراد مظهر برنامه‎هاي سياسي و نظامي اسلام بودند.

«لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلاّ بِاللهِ وَ اِنّا للهِِ وَ اِنّا اِلَيْهِ راجِعُون».

جا دارد كه براي مثل اين مصيبتها كه در اسلام، افرادي مانند ابن العربي پيدا شوند و جسارت و دشمني را با اهل بيت رسالت به اين حد برسانند، عوض اشك خون گريه كنيم.

دشنام و ناسزا به پيغمبر و به اسلام از اين جمله ابن العربي بدتر نيست؟

نه، اي ابن العربي! حسين و ياران و اصحابش و هر كس براي ياري حق و نصرت اسلام قيام كرد، با شمشير پيغمبر كشته نشد.

حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ ، با شمشير عتبه و شيبه و وليد و مشركيني كه با اسلام مبارزه كردند كشته شد. با شمشير كفر و ارتجاع، با شمشير ابي‎سفيان و پسرهايش كه در جنگ بدر و اُحد و احزاب بروي اسلام كشيده شد، با شمشيري كه حمزه را با آن كشتند، با شمشير معاويه و عمرو عاص و مروان، كشته شد. حسين با شمشير شما نويسندگان متملق و چاپلوس كشته شد.

يكي ديگر از اين افراد محمد خضري بيگ صاحب كتاب «محاضرات تاريخ الامم الاسلاميه» است كه در كتاب نامبرده به اسلام و تاريخ خيانتها كرده است.

اين مرد كه ناصبي و طرفدار بني‎اميه مخصوصاً معاويه و يزيد بوده، قيام حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ را يك تندروي و انتحار سياسي و ترك حزم و دورانديشي و خوش گماني به مردم عراق شمرده و با الفاظي اعتراض آميز از نهضت حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ انتقاد كرده و به جاي اينكه بني اميه و مخصوصاً معاويه را كه موجب تفرقه و اختلاف مسلمين شد و برخليفه بحقّ خروج كرد و پسرش يزيد را كه شايستگي نداشت، به رسم اكاسره و قياصره، وليعهد ساخت، نكوهش و توبيخ كند به روش پاك و مقدس حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ و قيام او برضدّ يزيد، حمله كرده و در پايان مقال مي‎گويد:

حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ در موقعي با يزيد مخالفت كرد كه هنوز از او جور و ستمي ظاهر نشده بود.

ما مي‎گوئيم: در محيط مسلمين و جهان اسلام خصوصاً با توجه به سوابق روشن سيد الشهداء ـ‎عليه السّلام‎ـ و فضايل و مناقب او و اخبار و احاديث متواتره‎اي كه در شأن و بلندي مقامش از پيغمبر اعظم ـ‎صلّي الله عليه وآله‎ـ
روايت شده، احتمال آنكه حسين در اين قيام قدمي به اشتباه برداشته باشد مردود و منفي است و مصاب بودن آن حضرت، يك فكر عمومي و نظر و رأي همگاني است.

در عصر ما عموم عقلاء و طبقات فاضل دنيا براين عقيده هستند كه بايد تا سرحد امكان با ظلم و ستم و استثمار ضعيفان مبارزه كرد و حيات و بقاي ملل را وابسته به مقاومت آنها در برابر ظلم و ستم مي‎دانند و روش حسين را مي‎ستايند، او را پيشواي فداكاران راه نجات بشر و آزادي ملتها و اصلاحات مي‎دانند و به ياوه سرائيهاي خضري بيگ ناصبي كسي اعتنا نمي‎كند و كساني كه اين ياوه‎ها بر قلم و زبانشان جاري شود مورد طعن و ردّ مسلمين واقع مي‎شوند. مع ذلك بطور اختصار با توجه به پاسخهائي كه دانشمند مصري استاد محمد رضا در كتاب «الحسن و الحسين سبطا رسول الله» به خضري بيگ داده چند پاسخ به او مي‎دهيم:

1 ـ خضري بيگ گمان كرده، قيام حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ به منظور طلب سلطنت بوده و حاصل نشدن آن به علت ترك حزم و احتياط و آماده نساختن وسائل و اسباب بوده است; از اين جهت حركت امام را بدون مطالعه عاقبت كار و دور انديشي شمرده و مورد انتقاد قرار داده است.

ولي چنانكه مكرر گفته‎ايم: قيام امام براي طلب حكومت نبود و آن حضرت از عواقب امر مطلع بود و ديگران هم از مآل و پايان اين حركت آگاه بودند و امام خود را مكلّف مي‎دانست كه در برابر وضعي كه پيش آمده عكس العمل نشان دهد.

او بيعت با يزيد را جايز نمي‎دانست و امتناع از آن را هرچند به قيمت خون پاكش تمام شود واجب مي‎دانست.

حسين در بين امّت شخصيت اول و تمام شرايط زمامداري اسلامي در او جمع بود. او از خاندان رسالت بود، به صلاح امت اهميت مي‎داد. چگونه راضي شود خلافت بازيچه جواني فاسق، فاجر و متجاهر به گناه گردد.

اگر امر به معروف و نهي از منكر واجب باشد، حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ اول كسي بود كه بايد به آن عمل كند، و اول كسي است كه بايد براي پاك كردن محيط از منكرات و كفر و ظلم اگر چه به بذل جان باشد، اقدام كند. اگر حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ در راه بقاي دين دفاع از شرع، مجاهده و فداكاري نكند پس چه كسي جهاد كند؟

حسين فداكاري و جان نثاري در راه اقامه حق و اماته باطل و نجات اسلام را واجب مي‎دانست كه فرمود:

«لا اَرَي الْمَوْتَ اِلاّ سَعادَةً، وَلاَ الْحَياةَ مَعَ الظّالِمينَ اِلاّ بَرَما»

و فرمود:

«لا اُجيبُ ابْنَ زِياد فَهَلْ هُوَ اِلاَّ الْمَوْتُ فَمَرْحَباً بِهِ».

اشتباه يا اشتباه كاري خضري بيگ در اينجا است كه قيام امام را با قيام سياستمداران و رياست طلبان تاريخ مقايسه كرده و آن را انتحار سياسي و ترك حزم شمرده با آنكه اين قيام از هرگونه شائبه اغراض دنيائي و شخصي منزه و مبرا بود و در فصل اول همين بخش روشن ساختيم كه قيام امام يك قيام الهي و اداي تكليف ديني و مأموريت خدائي بود و بايد آن را با قيامهاي مشابه آن (نهضتهاي انبياء و اولياء) مقايسه كرد كه به اتكاي نيروي مادي و ظاهري نبود.

ابراهيم خليل در حاليكه نه قشوني داشت و نه شمشير و اسلحه و نه همكار و همفكري، در برابر پادشاه جباري مانند نمرود قيام كرد و خدايان و مقدسات او و ملتش را خوار شمرد، بتهايشان را شكست و پايمال نمود. موساي كليم چوپان پشمينه پوش فقير از فرعون مصر خواستار شد كه دست از دعواي خود بردارد و استعباد بندگان خدا را ترك كند و بني اسرائيل را آزاد سازد، او را گمراه شمرد و از او و قشون و سپاهش بيم نكرد.

محمّد ـ‎صلّي‎الله عليه و آله وسلّم‎ـ بي معين و يار و ياور و تنها و بي جمعيت و لشكر، پرچم دعوت گردنكشان متكبر عرب و عجم را به دوش گرفت، و قبائل مشرك و وحشي را كه سيصد و شصت بت داشتند، به توحيد و پرستش خداي يگانه خواند و به پادشاه ايران و قيصر روم نامه نوشت و همه را دعوت به پذيرش دين خدا كرد.

يحياي پيغمبر، مردم را به سوي خدا خواند، پادشاه ستمكاري او را كشت و سرش را براي فاحشه‎اي به هديه بردند.

حسين مردم را به حق و عدالت و دين جدش دعوت كرد، او را كشتند و سرش را براي يزيد هديه بردند.

زكريا و ساير پيغمبراني كه كشته شدند، يا مردم دعوتشان را پذيرفتند، با اتكا به كدام اسباب ظاهري و وسايل مادي قيام كردند.

قيام اين طبقه جز مأموريت ديني، باعثي نداشت و غلبه و شكست ظاهري براي آنها يكسان بود.

در عصر انبيا نيز كساني بودند كه دعوت ايشان را تندروي و بي احتياطي و استقبال از مرگ و هرگونه خطر مي‎شمردند، بلكه آنها را به باد استهزاء و تمسخر مي‎گرفتند، چون هدف انبيا را از هدف مردمان دنيا طلب و جاه دوست تميز نمي‎دادند و نهضتهاي روحاني و معنوي و آسماني را كه براساس اطاعت امر خدا و فضيلت و بشر دوستي و حقيقت و عدالت و اتمام حجت است، مانند نهضتهاي دنيائي كه براساس حبّ به دنيا و جاه و رياست و منفعت شخصي است گمان مي‎كردند.

2 ـ به نظر خضري بيگ، حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ وقتي قيام كرد، هنوز از يزيد ستمي ظاهر نشده بود و بهتر اين بود كه صبر كند و حرفي نزند و حكومت او را امضا كند تا يزيد بر مركب مرادش سوار شود و ظلم و ستمش عالم را بگيرد، آن وقت قيام كند!

خضري گمان كرده حسين ـ‎عليه السّلام‎ـ يزيد را نمي‎شناخت، يا مسلمانها او را نمي‎شناختند.

يزيد مشهور به فساد اخلاق و اعمال زشت بود. ميگساري و سگبازي و تجاهر او به معاصي معروف بود كساني كه در زمان معاويه با ولايتعهدي او مخالفت كردند همه فساد اخلاق و سوء رفتار او را مانع زمامداري او مي‎دانستند.

يزيد در زمان پدرش حتي وقتي به مدينه مي‎آمد، با آنكه مي‎دانست كردار و رفتارش به گوش بزرگان اسلام و صحابه مي‎رسد، دست از ميگساري بر نمي‎داشت¹.

امام در همان عهد معاويه، او را مي‎شناخت و به معاويه فرمود: تو مي‎خواهي مردم را به اشتباه بيندازي، مثل آنكه غائبي را وصف كني يا كسي را كه در پشت پرده است بشناساني، يزيد خودش خود را با سگها و كبوترهايش و كنيزان خواننده و نوازنده‎اش و با انواع كارهاي لهو شناسانده است، رها كن آنچه را اراده كرده‎اي! سود نمي‎دهد تو را اين كه بر خدا وارد شوي در حالي كه بار گناهي كه از ستم به اين خلق داري بيشتر از اين باشد².

3 ـ اگر يزيد بعد از شهادت امام ـ‎عليه السّلام‎ـ عدل و داد پيشه كرده وبه كتاب و سنت عمل نموده بود و آن كردار زشت و رفتار نكوهيده را ترك كرده بود، جا داشت كسي بگويد حسين او را چنانكه بايد نشناخت و در نهضت شتاب فرمود.

ولي بعد از آنكه حادثه، كربلا و اسارت خاندان پيغمبر ـ‎صلّي‎الله عليه و آله وسلّم‎ـ و واقعه حرّه و تخريب مكه معظمه و مداومت او به معاصي و تجاهر به فسق و فجور و گناهان كبيره، او را بيش از پيش به مردم معرفي كرد، اينگونه ايراد از خضري بيگ جز آنكه حكايت از عداوت با اهل بيت مي‎كند معنائي ندارد.

4 ـ سخنان خضري بيگ يا از جهت تعصب يا از جهت عدم درك هدف اسلام است او گمان مي‎كند هركس عليه هرحكومتي در هر شرايطي قيام كند، عامل تفرقه و اختلاف است و بايد از هر ظالم و ستمگر و هر حكومتي، تمكين و اطاعت كرد و با او همكاري و سازش نمود تا تفرقه و اختلاف پيش نيايد و اتحاد و همكاري، پسنديده است اگر چه با ستمكاران و براي ظلم و ستم باشد و همه بايد با حكومت يزيد، وليد، حجاج، معاويه و بيدادگران تاريخ از در سازش در آيند و آنها را به رسميت بشناسند تا تفرقه ايجاد نشود. نه، خضري بيگ! سخت گمراه شده‎اي، اختلاف و تفرقه بين اهل حق و باطل هميشه بوده و هيچ شريعتي اجازه نمي‎دهد كه اهل حق تسليم اهل باطل شوند، براي آنكه تفرقه و اختلاف حادث نشود. با اين حساب شما، ابراهيم خليل هم كه در مقابل نمرود، و پيامبر عظيم الشأن اسلام كه عليه بت‎پرستي قيام كرد، العياذ بالله عامل تفرقه و اختلاف شدند.

نه آقاي خضري! ريشه اختلافات مسلمين: حكومت امثال معاويه مفرّق الجماعات، و يزيدها و مخالفت آنان با تعاليم دين و دستورات اسلام و جاه پرستي و دنيا طلبي بود.

5 ـ آقاي خضري بيگ! در نزد امام ـ‎عليه السّلام‎ـ حساب كار روشن بود و باكمال بيداري و هشياري به سوي مقصد و هدفي كه داشت مي‎رفت و از ماوراي پرده‎هاي زمان، اوضاع بعد را پيش بيني مي‎كرد و تدارك كار را چنان ديد كه حكومت بني‎اميه در خشم و نفرت عمومي محو و از شمار حكومتهاي اسلامي خارج و به لعن ابد گرفتار گردند حسين در اين جهت كه بني اميه و مخصوصاً يزيد و معاويه را از پا در آورد و پرده از باطن كار آنها بردارد و مسلمانان را با خودش در باطل بودن آنها همصدا كند و اسلام را از شرّ آنها نجات دهد، تمام قوايي را كه لازم بود، براي اينكار بسيج نمود و دقيقه‎اي از دقايق، حزم و احتياط را ترك نكرد و در راه تأمين مقصد و هدف خويش تمام اطراف و جوانب كار را ملاحظه فرمود و مقدمات را چنان فراهم كرد كه مقصدش تأمين گشت و صداي مظلوميتش در عالم پيچيد، و بني‎اميه منفور و مخذول شدند و نقشه‎هائي كه داشتند بي اثر شد، و پسر يزيد (معاويه دوم) رسماً بر منبر دمشق به مظالم و جرائم پدر و جدش، و فضايل علي ـ‎عليه السّلام‎ـ و صلاحيت اهل بيت شهادت داد.

1 ـ كامل ابن اثير، ج 3، ص 317.

2 ـ الامامة و السياسة، ج 1، ص 53.